La Rubia

Ni ere izenik gabe jaio nintzen. ‘Buruhandia’ naiz, betikoa. 1930ean jaio nintzen eta ez dut inoiz hitzordura huts egin. ‘Ilehoria’ deitzen didate, baina esan behar dut ez dudala beti ezizen hori izan. Orain, ez dut ilehoririk, nahiago baitut azabatxe-tindagaia. Hala ere, izenari eusten diot jendea pixka bat nahasteko.

80ko eta 90eko hamarkadetan, ilehoriak modan zeudenean, joerarekin bat egitea erabaki nuen. Nire ilehori tindatua karta sortako Erregearen urrea baino distiratsuagoa zen. Egia esan, kolore artifizialegia zen nire gusturako.

90eko hamarkadatik 2022ra arte buruhandi emakume bakarra nintzen, nire lagunak 20 urtez desagertu baitziren. Konpartsaren mendeurrenean ere (2017) hiru rol jokatu behar izan nituen: ‘Ilehoria’, ‘Atsoa’ (nire amona) eta ‘Andereñoa’. Sinets dezakezue?

Zorionez, biak itzuli dira eta orain seiok elkarrekin gaude berriro, 1930etik egon ginen bezala. 1929an jaio gineneko argazkiren bati begiratzen badiozu, konturatuko zara gure jatorrizkoen antz gutxi edo batere ez dugula. Logikoa da, 1974an berregin gintuen artistak argazki batzuk bakarrik erabili baitzituen eta gure buruei ukitu errealistagoa eman nahi izan baitzien. Berrikuntza horietako bakoitzak 11.800 pezeta balio izan zuen 1974an, 1930ean jaio ginenean ordaindu genituen 583 pezetak baino askoz gehiago.